zaterdag 2 februari 2013

Rokado zet ook SO Rotterdam 2 opzij: 5-3

Rokado’s promotie uit de promotieklasse van de Rotterdamse Schaakbond komt steeds dichterbij, drie wedstrijden voor het einde van de competitie lijkt opklimming naar de KNSB al bijna een feit, maar de tot op het bot gemotiveerde Nieuw-Beijerlanders zullen nog even geduld moeten hebben en de schaakhoofden koel moeten houden, want het zou niet de eerste keer zijn dat het Rokado-paard zich vlak voor de streep vergaloppeert en een half bordpuntje te kort komt.

Intussen doen de concurrenten hun uiterste best om de meest gunstige uitslagen voor de koploper neer te zetten, zo verloor Sliedrecht 2 van Messemaker 2 en Dordrecht 2 van medekoploper Overschie. Voor een eventueel kampioenschap is dat laatste uiteraard juist niet gunstig, maar omdat er dit jaar twee teams promoveren is er geen Rokadospeler die daar om maalt: promoveren is het doel, maar een eventueel kampioenschap zou mooi meegenomen zijn.

Zowel Rokado als Overschie wonnen tot dusver hun 5 wedstrijden en hebben dus 10 punten, maar Rokado scoorde 2 bordpunten meer en blijft dus koploper. Het schaakteam van De Willige Dame is met 5 uit 5 is het enige team dat daar theoretisch nog boven kan komen, de overige teams kunnen hooguit op gelijke hoogte komen. Indien De Willige Dame een punt verspeelt kan nu al gezegd worden dat Rokado en Overschie in hun onderlinge confrontatie in de laatste ronde(!) aan een gelijkspel genoeg zouden hebben om beide te promoveren!

De wedstrijd tegen SO Rotterdam 2 begon vrijdagavond dus al met de remise die Marco met zwart aan bord 3 bij het vooruitspelen had neergezet. Helaas was de tot nu toe maximaal scorende Ben deze avond afwezig, maar zoals gewoonlijk heeft Rokado goede vervangers in huis.

Na een half uur spelen zag het er echter nog niet zo geweldig uit voor de thuisclub, Leo had een kansrijk stukoffer geplaatst maar zag het vervolg nog niet, Theo stond nogal gedrukt, Rick stond bevredigend en Rex speelde met zwart niet alleen tegen dezelfde tegenstander die hij 14 maanden geleden trof, hij kreeg ook nog eens dezelfde woeste stelling op het bord waarmee hij destijds remiseerde. Zijn tegenstander had deze stelling echter goed bestudeerd en zwarts 7e zet, c7-c5, kan Rex in’t vervolg beter vervangen door Pb6 omdat dit wits’ sterke loperoffer op de 10e zet uit de stelling haalt. Daarna was er eigenlijk geen houden meer aan.

De partij Schroeder tegen Rex, met commentaar van Marc Schroeder is nu ook hier na te spelen

Rex tegen Marc Schroeder

Hans zat nog in de opbouwfase van een vernietigende aanval, bij Sander leek de stelling nog in evenwicht hoewel hij qua bierinname overmeesterd werd door zijn tegenstander en de met zwart spelende Frank had een lichte achterstand qua ontwikkeling.

In de fase daarna versterkten de drie topbordspelers hun posities, begon het er bij Rex aan bord 5 steeds griezeliger uit te zien, bouwde Rick, met wit op bord 6, zijn voordeel rustig uit met een pluspion die ver in de vijandelijke linies penetreerde, ontworstelde Theo, met zwart aan bord 7, zich aan de druk en begon langzaamaan zelfs beter te staan, en miste don Leo een paar kansen op een winnende aanval. Laten we zijn boeiende partij maar eens aan een stevig onderzoekje onderwerpen, dan moet hij zijn notatieboekje maar niet laten liggen.

't was een gezellige boel

De stelling, na de 16e zet van zwart is als volgt, (don Leo heeft wit)

Leo tegen Markus - wit aan zet

Wit had hier wellicht het beste 17. Pxd5 kunnen spelen zodat hij had mogen hopen op het ‘natuurlijke’ (‘om de zwarte loper vrij te maken’) antwoord 17. … exd5?

Ik heb namelijk het sterke vermoeden dat de meeste schakers automatisch zo zouden terugnemen, waarop 18. Ld3 groot voordeel gegeven zou hebben, bijvoorbeeld 18. … Tf6 19. Txf6 Dxf6 20. Dh7+ Kf8 21. Tf1 Dxf1+ Kxf1 en wit heeft aantoonbaar voordeel.

Sterker dan 18. … Tf6 was voor zwart waarschijnlijk 18. … Db6+ geweest, maar na 19. Kh1 Tf2 20. Txf2 Dxf2 21. Dh7+ Kf8 22. Tf1 Dxf1+ 23. Lxf1 is de uitkomst vergelijkbaar met de vorige.

Ipv 20. Txf2 is 20. De8+ nog kansrijker, want na 20. … Lf8 21. Tae1 Lf5 (ook 21. … Kh8 lost niets op, u mag zelf uitzoeken waarom …) 22. Dxa8 Lxd3 23. cxd3 Dxb2 24. Db8 en de dreiging 25. Dg3 dwingt zwart tot het eveneens verliezende 25. … Txf2 of Kh7.

In deze laatste variant kan zwart het schaak op de 20ste zet ook niet pareren door 20. … Tf8 (ipv Lf8 dus), vanwege het geforceerde 21. Txf8+ Lxf8 22. Dg6+ Lg7 23. Tf1 en mat in zes zetten.

Maar, weer helemaal terugkomend op het begin van deze analyse, dus 17. Pxd5, zwart kan zich uit de problemen redden door met de c-pion terug te nemen, dus 17. … cxd5 18. Ld3 Tf5 19. g4 Dg5 20. De8+ en zowel 20 … Tf8 als Lf8 levert zwart, ingewikkeld en levendig, gelijkspel op.

Theoretisch gezien heeft Leo dus niet de winst weggegeven door niet eerst 17. Pxd5 te spelen, maar wellicht wel zijn grootste kans op een voordelige uitslag door het ‘waarschijnlijke’ (maar dat blijft mijn persoonlijke, gevoelsmatige opvatting, bij het schaken spelen vele, verschillende aspecten een rol) foutieve terugnemen van dat paard.

Het gespeelde vervolg was dus:

17. Ld3 Pf6

18. Pe4 (het beste) ... Dd4+ (minder goed)

19. Kh1 Pxe4

20. Lxe4 Tf6

Leo tegen Markus - wit aan zet


en hier miste Leo een geboden kans door

21. Dh7+ te spelen.

Wit had hier namelijk kunnen winnen door 21. De8+ Lf8 22. Tf3 Dd7 23. Dxd7 Lxd7 24. Txf6 enzovoorts.

Maar ook het gespeelde 21. Dh7+ had niet hoeven te verliezen als wit na het antwoord

21. … Kf8 niet vervolgd had met

22. Tfd1?, want na

22. … Db6! was de stelling onhoudbaar geworden voor wit.


In plaats van 22. Tfd1 had wit 22. Txf6 kunnen proberen. Na 22. … Dxf6 23. Ld3 Ke7 24. Tf1 Dg5 (Dxb2 kan ook maar ik blijf niet aan de gang) 25. Lg6 is de strijd nog niet beslist en mag wit nog hoop koesteren op een niet verliezend resultaat.

Hoe dan ook, pas laat op de avond viel de eerste beslissing en uiteindelijk was het Hans op bord 4 die als eerste klaar was. Na een schitterende aanval waarbij zijn witte dame als Assepoester rondom de zwarte koning danste, dwong hij zijn tegenstander tot capitulatie.

Frans Vreugdenhil tegen Hans

Vervolgens maakte Rick zijn professioneel ogende vakwerk koeltjes af zonder zijn tegenstander ook maar één kans gegund te hebben en als derde wist Theo, dankzij een atletische opmars van zijn ontketende c-pion, zijn opponent tot opgeven te dwingen, precies één zet voordat Theo’s tot dame of toren promoverende pion mat gegeven zou hebben.

Zo stond het dus 3½-½ voor Rokado en was er nog slechts één punt nodig voor de winst.

Dat punt kwam nog niet direct omdat Rex uiteindelijk moest buigen en Leo de door hemzelf aangerichte schade niet meer kon herstellen, het werd dus 3½-2½ met nog 2 partijen te gaan.

Gelukkig had Sander, aan bord 2 spelend met wit, een gewonnen eindspel bereikt: paard met 3 pionnen tegen loper met 2 pionnen. Zoals we van Sander gewend zijn wikkelde hij zijn partij deskundig af naar de winst en op dat moment was Rokado zeker van de zege, 4½-2½.

Frank tegen Besseling

Voor Frank, die aan bord 1 intussen een volledig gelijkwaardig spel had gekregen, was het vervolgens niet moeilijk meer om snel tot remise te besluiten waarmee de overwinning van 5-3 een feit was.

Het aftellen kan beginnen!

Leo van Rhijn

Naschrift: (fragmenten van) partijen van Theo, Hans, Leo, Rex en mijzelf zijn hier na te spelen. De partijen van Sander en Frank zijn natuurlijk ook welkom.

Tenslotte: in het wedstrijdformulier is een onnauwkeurigheid geslopen waarmee Martin Noordijk (1934) waarschijnlijk niet blij zal zijn:


Terwijl het toch echt Strijdhorst (1848) was die plaats nam aan bord zes. Noordijk speelde niet mee afgelopen vrijdag. Ik ga ervan uit dat de wedstrijdleider van de RSB dit eenvoudig kan veranderen.

Inmiddels staat ook op de site van Rotterdam een verslag van de wedstrijd van afgelopen vrijdag:

Rick